Báo cáo Nhựa đường hàng tuần: Từ cú sốc thị trường đến rủi ro hạ tầng – Chiến sự Trung Đông đẩy giá dầu vượt 110 USD và đưa thị trường bitumen vào giai đoạn thiếu hụt nguồn cung
Khi cuộc chiến tại Trung Đông bước sang tuần thứ tư, tình hình đã vượt ra khỏi các cuộc đối đầu quân sự trực tiếp và chuyển sang giai đoạn nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và hoạt động logistics hàng hải. Ngày 19/3, giá dầu Brent tăng lên khoảng 112 USD/thùng, trong khi các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng tại Ả Rập Xê Út, UAE và Qatar đã làm gia tăng rủi ro nguồn cung trong khu vực.
Trong thị trường sản phẩm dầu, mặc dù một số giá đã hạ nhiệt so với đỉnh, dầu nhiên liệu HSFO vẫn đang giao dịch ở mức cao. Đối với thị trường nhựa đường, vấn đề hiện không còn chỉ là giá tăng mà còn là tình trạng thiếu hụt nguồn cung, điều kiện bất khả kháng, gián đoạn tại cảng và chi phí vận chuyển tăng mạnh, khiến thị trường bước vào giai đoạn rủi ro thực thi hợp đồng.
Xu hướng thị trường
Trong ngắn hạn, thị trường năng lượng và nhựa đường vẫn duy trì xu hướng tăng và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tuy nhiên, từ thời điểm này, yếu tố dẫn dắt không còn chỉ là giá dầu thô. Các yếu tố quyết định sẽ là sự kết hợp của rủi ro hư hại cơ sở hạ tầng năng lượng, gián đoạn vận tải biển, và hạn chế về nguồn nguyên liệu đầu vào cũng như vận chuyển.
Cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/2, đến ngày 19/3 đã bước sang giai đoạn không còn có thể chỉ xem là xung đột giữa Iran, Israel và Mỹ. Trong những ngày gần đây, khủng hoảng đã lan sang cơ sở hạ tầng năng lượng tại khu vực Vịnh Ba Tư. Sau các cuộc tấn công vào cơ sở dầu mỏ ở miền Nam Iran, Iran cũng đã tấn công các cơ sở năng lượng tại Ả Rập Xê Út, UAE và Qatar, trong đó có thiệt hại lớn tại Ras Laffan (Qatar). Đồng thời, dù có áp lực ngoại giao, vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy khủng hoảng sẽ sớm được kiểm soát.
Diễn biến thị trường
Tại khu vực Vịnh Ba Tư, tình hình vẫn chưa trở lại bình thường. Một số quốc gia, với sự hỗ trợ của Mỹ, đã đề xuất thiết lập hành lang hàng hải an toàn nhằm hỗ trợ khoảng 20.000 thuyền viên đang mắc kẹt trong khu vực. Điều này cho thấy, xét từ góc độ thị trường, khủng hoảng tại eo biển Hormuz vẫn còn rất xa mới được giải quyết. Dữ liệu từ Platts cũng cho thấy tính đến ngày 16/3, lưu lượng tàu vẫn thấp hơn so với trước chiến tranh, dù một số tuyến đã bắt đầu hoạt động trở lại.
Thị trường dầu hiện không còn chỉ phản ứng với rủi ro dự đoán, mà đã phản ứng với thiệt hại nguồn cung thực tế trong khu vực. Ngày 19/3, giá Brent đạt 112,86 USD/thùng, cao hơn nhiều so với mức 80–85 USD được ghi nhận trong báo cáo ngày 6/3. Điều này cho thấy thị trường đánh giá các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng là rủi ro vận hành nghiêm trọng.
Trong thị trường sản phẩm, cú sốc ban đầu vẫn chưa hoàn toàn được hấp thụ. Từ ngày 16–17/3, một phần thị trường bước vào giai đoạn biến động mạnh ở mức giá cao. Ngày 17/3, HSFO 180 tại Singapore đạt khoảng 755 USD/tấn, HSFO 180 tại Vịnh Ba Tư tiến gần 680 USD/tấn, và giá nhựa đường tại Singapore đạt khoảng 575 USD/tấn. Điều này xác nhận thị trường nhựa đường vẫn đang hấp thụ, với độ trễ nhất định, cú sốc từ những tuần trước.
Tình hình khu vực
Tại Đông Á, thị trường nhựa đường tiếp tục đối mặt với nguồn cung hạn chế và sự rút lui của người bán. Các báo cáo quốc tế cho thấy người bán tránh đưa ra chào giá cố định, trong khi người mua gặp khó khăn trong việc chốt giá.
Tại khu vực Vịnh Ba Tư và Iran, rủi ro thực thi hợp đồng còn nghiêm trọng hơn. Chi phí vận chuyển tăng mạnh, tốc độ bốc xếp chậm, tàu ngại cập cảng, cùng với giá nguyên liệu đầu vào tăng cao đã khiến hoạt động xuất khẩu nhựa đường gần như đình trệ. Ngoài ra, từ ngày 20/3, Iran bước vào kỳ nghỉ Nowruz, điều này gần như chắc chắn sẽ khiến hoạt động xuất khẩu chậm lại hơn nữa.
Các rủi ro chính
Thị trường nhựa đường hiện đã bước vào giai đoạn mà giá không còn là yếu tố duy nhất trong quyết định mua bán. Thị trường đang đối mặt đồng thời với ba lớp rủi ro:
- Rủi ro các cuộc tấn công tiếp tục vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực
- Rủi ro gián đoạn vận tải biển và bảo hiểm
- Rủi ro suy giảm nguồn cung thực tế do hạn chế nguyên liệu, điều kiện bất khả kháng và yếu tố vận hành
Sự kết hợp này đã khiến thị trường, đặc biệt đối với các bên mua có nhu cầu cấp bách, chuyển từ trạng thái “giá cao” sang một thị trường “phức tạp và kém linh hoạt”.
Nhận định chuyên gia
Trong bối cảnh này, thị trường năng lượng và nhựa đường không chỉ được quyết định bởi biến động giá mà còn bởi năng lực thực thi. Trong giai đoạn khủng hoảng, người mua chuyên nghiệp không chỉ nhìn vào việc giá tăng hay giảm vài USD mỗi ngày. Câu hỏi quan trọng là nhà cung cấp nào thực sự hoạt động, có khả năng cung cấp hàng, kiểm soát tiến độ và đồng hành cùng khách hàng trong suốt chuỗi vận chuyển và giao hàng.
Nếu không có nhu cầu cấp thiết, việc thận trọng và chờ đợi đến khi thị trường rõ ràng hơn là lựa chọn hợp lý. Tuy nhiên, với nhu cầu mua gấp, nên ưu tiên các nhà cung cấp theo dõi thị trường hàng ngày và duy trì được năng lực thực thi trong điều kiện rủi ro cao.
